Gezondheidsverschillen blijven toenemen zolang preventie vooral op individuen blijft focussen. Het NCJ pleit daarom voor een koerswijziging: van risicodenken naar het creëren van kansen voor iedereen, en van nadruk op zelfregie naar samen verantwoordelijkheid nemen. Effectieve preventie vraagt dat we als overheid, zorg en samenleving onze structuren zo inrichten dat gezondheid voor iedereen mogelijk wordt.
De kijk van het NCJ op preventie is door hun onderzoekers verwoord in het artikel ‘Preventie herzien: van medische interventie naar maatschappelijke opdracht’, gepubliceerd in TSG – Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen.
In dit artikel wordt uitgelegd dat preventie in de zorg lange tijd vooral is gezien als een medische taak, gericht op gedragsverandering en risicoreductie bij het individu. Deze beperkte benadering negeert de bredere context en systemische oorzaken van gezondheidsproblemen. Daardoor kunnen gezondheidsverschillen juist toenemen en kan onbedoeld stigmatisering of onnodige zorgafhankelijkheid ontstaan.
De belangrijkste kernpunten uit het artikel:
-
Gezondheid is geen individuele verdienste, maar ontwikkelt zich in de interactie tussen mensen én tussen mens en omgeving.
-
Effectieve preventie vraagt om een combinatie van individuele ondersteuning en structurele maatregelen gericht op leefomgeving en maatschappelijke ongelijkheid.
-
Preventie is een maatschappelijke opdracht, niet alleen een zorgmaatregel. Een gelijkwaardige positionering van preventie naast het op ziekte gerichte zorgsysteem is een randvoorwaarde voor een rechtvaardige en toekomstbestendige volksgezondheid.
De inzichten uit het artikel onderstrepen opnieuw het belang van Kansrijke Start: preventie door sterke samenwerking tussen het medisch en sociaal domein is nodig voor het creëren van gelijke kansen op gezondheid vanaf het begin van het leven.
Lees het volledige artikelOpens in new tab: Deze link opent in een nieuw tabblad
