Als Adina Tuca over de camping in een dorp in West-Brabant loopt, wordt ze van verschillende kanten begroet. De veelal Roemeense bewoners willen soms een praatje maken, maar ze stellen ook vragen. Bijvoorbeeld over een doktersbezoek of de kinderbijslag. Dat gebeurt vaak in het Roemeens, de moedertaal van Adina. Ondertussen kijkt zij goed om zich heen. Ziet ze nou goed dat deze jonge vrouw zwanger is? Dan is het verstandig om door te vragen of zij al iets heeft geregeld rond de zorg. Adina geeft ook algemene informatie over de zorg en het Nederlandse zorgsysteem. Als het passend is er voldoende vertrouwen is, bespreekt ze onderwerpen als kinderwens en anticonceptie.
WIN-punt
Adina werkt bij het WIN-punt in Breda. WIN (dit staat voor Work in the Netherlands) is een laagdrempelig informatiepunt voor arbeidsmigranten, met name uit Oost-Europa. De provincie Noord-Brabant was koploper op dit gebied en startte drie jaar geleden met vijf pilot-punten om arbeidsmigranten sneller te vinden en helpen. Inmiddels zijn er al meer dan twintig WIN-punten over het hele land en wordt dit nog verder uitgerold over de arbeidsmarktregio’s. De pilot in West-Brabant is omgezet naar een regulier steunpunt.
Arbeidsmigranten lopen een verhoogde kans op uitbuiting, onzekere woon- en werksituaties en beperkte toegang tot zorg en onderwijs. Een aanzienlijk deel van de arbeidsmigranten kampt met financiële zorgen of gezondheidsproblemen. Medewerkers van het WIN-punt spreken mensen vaak in hun eigen taal, zodat de taalbarrière in elk geval geen belemmering vormt.
Op zoek
Toen het WIN-punt net opende, was het zoeken. “Zoeken naar de arbeidsmigranten, maar ook zoeken naar alle partners en mogelijkheden in het sociale domein”, vertelt medewerker Ola van Liefland. Een van de netwerkpartners waar al gauw contact mee werd gelegd was de GGD. Er zijn meerdere leefgebieden waar arbeidsmigranten vragen over (kunnen) hebben waar de GGD kan ondersteunen. Dat geldt zeker ook op het gebied van een Kansrijke Start.

Adina (links) en Ola
‘Altijd dichtbij’-partner
Volgens Danielle Steenbergen, adviseur Publieke Gezondheid bij de GGD West-Brabant, is het WIN-punt in korte tijd een belangrijke samenwerkingspartner geworden als het gaat om meer in verbinding komen met arbeidsmigranten. De GGD en het WIN-punt hebben korte lijntjes. Een ‘altijd dichtbij’ partner, zoals Danielle het noemt. “We zijn in de pilotfase van het WIN-punt overleggen gestart met verschillende teams binnen de GGD en medewerkers van het WIN-punt. Denk aan team ‘Nu Niet Zwanger’, de jeugdgezondheidszorg, maar bijvoorbeeld ook met collega’s op het gebied van openbare geestelijke gezondheidszorg, infectieziekten of vaccinaties.
Gesprek over kinderwens
Adina en Ola volgden de ’Nu niet Zwanger-training’. Ola: “Mensen komen uit een andere cultuur, onderwerpen zoals anticonceptie of kinderwens worden niet zo makkelijk besproken. Wij kunnen dat door de training nu op een goede manier en weten antwoord te geven op uiteenlopende vragen.” Zo bespreken ze thema’s als: hoe regel je anticonceptie, is een abortus een mogelijkheid als je ongewenst zwanger bent geraakt? Maar ook: wie is jouw zorgverlener als je zwanger bent?
Kraamzorg is onbekend
In veel Oost-Europese landen worden zwangere vrouwen in het ziekenhuis begeleid door een gynaecoloog. Niet alle landen kennen een verloskundige of kraamzorg. “Wij merkten dat er best veel wantrouwen is tegenover het aanbod dat er in Nederland is. Zo dachten veel vrouwen dat een kraamzorg kwam beoordelen of ze het wel goed deden als moeder. En als ze het niet goed doen, dit vervelende gevolgen heeft voor het gezin”, geeft Ola als voorbeeld. “Wij proberen aan jonge ouders zo goed mogelijk uit te leggen hoe het systeem hier in Nederland werkt. Maar we werken bijvoorbeeld nog niet samen met de kraamzorg.”
Adina: “In Roemenië komt oma je helpen als je baby is geboren, hier komt er een professional speciaal om jou te helpen. We leggen ook uit wat de rol is van het consultatiebureau, of waarom het belangrijk is om je kind te laten vaccineren.”
Buiten beeld
Het WIN-punt is inmiddels aardig op de hoogte van het aanbod in de regio en andersom weten steeds meer partners van het bestaan van het WIN-punt. “We hebben in korte tijd een groot netwerk opgebouwd. We zijn er trots op dat bijvoorbeeld scholen of Veilig Thuis ons weten te vinden”, zegt Ola. Dat maakt dat ze arbeidsmigranten beter kunnen ondersteunen.
Het is daarvoor wel belangrijk dat zij zich in hebben geschreven in de Basisregistratie Personen (BRP), benadrukken Adina en Ola. “Alleen dan kunnen arbeidsmigranten aanspraak maken op ondersteuning en blijven ze niet buiten beeld. Een inschrijving zorgt er bovendien voor dat instanties hen kunnen bereiken en dat belangrijke informatie op de juiste plek terechtkomt. Zo kunnen problemen eerder worden gesignaleerd en kunnen mensen sneller worden doorverwezen naar passende hulp. Zonder de inschrijving heb je alleen recht op medisch noodzakelijke zorg.”
Cultuursensitief
Volgens Danielle loopt de samenwerking vlot en levert dat over en weer veel op. Het WIN-punt kan met hun kennis en contacten helpen om gezinnen in een kwetsbare situatie beter in beeld te krijgen en te houden. Zo helpen Adina en Ola bij de doorontwikkeling van het GGD-aanbod om beter aan te sluiten bij aanstaande ouders met een migratieachtergrond. In de regio West-Brabant is ook een regionale samenwerking voor Kansrijke Start, met mogelijkheden voor samenwerking. Danielle: “Natuurlijk kan het altijd beter en willen we graag meer mensen uit Oost-Europa of andere regio’s bereiken. Cultuursensitief werken is niet makkelijk, wel van groot belang. Het WIN-punt levert met medewerkers die de taal en cultuur kennen zeker een belangrijke bijdrage aan een kansrijke start voor kinderen van arbeidsmigranten.”