Hoe ondersteun je (aanstaande) ouders in een kwetsbare positie bij vragen over anticonceptie, kinderwens of ouderschap? Bijvoorbeeld als het gaat om (aanstaande) ouders met een licht-verstandelijke beperking of een psychische kwetsbaarheid? Met die vraag startte in Groningen het project DOEN – ‘In Groningen doen we het samen’. Doel: de lokale praktijk verbeteren rond onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (aanstaand) ouderschap.
Volgens voormalig projectleider Marieke Sibon moet iedereen weloverwogen keuzes kunnen maken over seksualiteit, kinderwens en ouderschap. “Het gesprek daarover aangaan mag geen reden zijn om het te vermijden omdat iemand kwetsbaar is.” Toch blijkt dat professionals het lastig vinden om gevoelige onderwerpen te bespreken, zeker wanneer er sprake is van een licht verstandelijke beperking of psychische kwetsbaarheid.
Toen onderzoeker Linda Quadvlieg en projectleider Kaying Li-Kan het project voortzetten, formuleerden zij drie doelen:
- Zorgprofessionals signaleren een licht verstandelijke beperking en/of psychische kwetsbaarheid beter
- Zorgprofessionals gaan het gesprek aan over seksualiteit, anticonceptie, kinderwens en ouderschap
- De samenwerking tussen instellingen op het gebied van (preventie van onbedoelde) zwangerschap en ouderschap wordt verbeterd
“Als je het niet kent, dan zie je het niet,” aldus Linda Quadvlieg. Signaleren is echter slechts de eerste stap. Professionals moeten ook weten wat ze vervolgens kunnen doen en naar wie ze kunnen doorverwijzen. Daarom werd sterk ingezet op betere ketensamenwerking.
Belangrijke rol voor ervaringsdeskundigen
Een belangrijk onderdeel van DOEN was de inzet van ervaringsdeskundigen. Linda: “Daarmee hielpen coaches, die ons haarfijn wisten uit te leggen waar en hoe we de ervaringsdeskundigen konden verbinden en hun rol bewaken, zodat ze niet overvraagd werden, inhoudelijk én emotioneel.” Annegreet van ’t Hul, werkzaam bij Cosis als coach van mensen met een verstandelijke en/of psychische beperking, bracht het perspectief in van mensen met een verstandelijke én psychische beperking. Ook Margreet Timmer was onmisbaar. Zij is ervaringsdeskundige en adviseerde als kwartiermaker de gemeente Groningen hoe je ervaringsdeskundigheid inzet bij het ontwikkelen van beleid.’
Het project leverde concrete producten op die professionals helpen in de praktijk. Zo is er de interactieve praatplaat ‘Jouw kinderwens, jouw ouderschap’, ontwikkeld samen met ervaringsdeskundigen. Daarnaast zijn er geaccrediteerde kennisuitwisselingsbijeenkomsten onder de titel ‘Begrijp ik jou? Begrijp jij mij?’ en een e-learningmodule over het voeren van gesprekken met mensen in een kwetsbare positie.
Ook aan de slag met dit onderwerp?
Het project ‘In Groningen doen we het samen’ Deze link opent in een nieuw tabblad is gefinancierd vanuit het programma ‘Onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap’ Deze link opent in een nieuw tabblad. Dit programma stimuleert de (door)ontwikkeling, implementatie en borging van kennis om de preventie van en ondersteuning en zorg bij onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap te verbeteren.